Najstarija loza na svetu raste u Mariboru

  • Objavljeno u Vesti
  • Bookmark and Share
Najstarija loza na svetu raste u Mariboru

U Mariboru u Sloveniji nalazi se verovatno najstarija vinova loza na svetu koja raste više od 400 godina i od koje se i danas pravi vino!

Prema postojećim nalazima loza je zasađena negde u kasnom 16. veku. Tačan datum nije izvestan zbog nekoliko santimetara truleži u uzorku jezgra vinove loze, ali je 1972. godine dendrolog dr Rihard Erker utvrdio da je njena starost između 350 i 400 godina, što su potvrdili i genetski stručnjaci u Parizu.

U pitanju je sorta žametovka, jedna od najstarijih pripitomljenih sorti u regionu, od koje nastaje popularno crveno vino cviček.

Jedna od zagonetki u vezi s njenom dugovečošću bila je kako je uspela da preživi filokseru, koja je 1870. godine praktično uništila sve evropske vinograde. Po svoj prilici izgleda da su njeni prastari koreni u to vrme bili duboko u vodenim obalama obližnje reke Drave koja je davila štetočine i na taj način štitila lozu od filoksere.

foto Tadej Regent
Berba i festival u čast najstarije loze (foto: Tadej Regent)

Kasnije, 1963. godine Drava je postala i pretnja lozi nakon što je nova brana dovela do podizanja nivoa reke više od tri metra, menjajući obale na kojima je biljka vekovima bila ukorenjena. Ta promena uz nedostatak održavanja polako je ubijala lozu koja je iz godine u godinu davala sve manji rod.

Srećom, 1981. godine grupa stručnjaka sa slovenačkog Instituta za poljoprivredu na čelu sa vinogradarima Tonetom Zafošnikom i Antonom Vodovnikom uspela je da stabilizuje lozu i da 1982. godine zabeleži novi rast. Zafošnik je postao i prvi vinogradar te stare loze, a biljka je uskoro ušla u Ginisovu knjigu rekorda kao nasjtarija loza koja svake godine rađa.

Poslednjih decenija ona rađa od 35 do 60 kilograma grožđa od kojeg se pravi vino u malim bočicama od 0,25 litara i koje zatim završava kao poklon-suvenir poznatim ličnostima u svetu. Kalem od ove loze poznate pod imenom Stara trta, posađen je 2021. godine i u porti crkve Svetog Pantelejmona u Nišu.

Inače, kuća na koju je loza naslonjena danas je muzej u kojem se čuvaju artefakti o njenoj istoriji, a tu se svakog oktobra održava i desetodnevni vinski festival na kojem se između ostalog bira i mariborska vinska kraljica.  |

nazad na vrh

Srodni tekstovi